Bugun...
Bizi izleyin:
    • BIST
      0
      BIST
    • DOLAR
      0
      Dolar
    • EURO
      0
      Euro
    • ALTIN
      0
      Altın



Engelli Bireylerde Performans Belirleme - 13 Mart 2017 Pazartesi

Tarih: 13-03-2017 19:42:19 + -


Problem davranışlar ile başa çıkmak için yapılan performans belirleme çalışmaları, "özel eğitim gereksinimi olan" çocuklarla eğitime başlamak ve bu eğitimi sürdürmek için ön koşuldur. Problem davranışın yok edilmesi için hazırlanan ön kayıtlar ve bir bütün olarak planlama eğitimin ta kendisidir.


 Engelli Bireylerde Performans Belirleme - 13 Mart 2017 Pazartesi

Problem davranışlar ile başa çıkmak için yapılan performans belirleme çalışmaları, "özel eğitim gereksinimi olan" çocuklarla eğitime başlamak ve bu eğitimi sürdürmek için ön koşuldur. Problem davranışın yok edilmesi için hazırlanan ön kayıtlar ve bir bütün olarak planlama eğitimin ta kendisidir.

 

Performans belirleme içerisinde, ortaya çıkarılacak problem davranışlar için, kayıtların titizlikle tutulması gerekir. Bu amaçla, bireyin çok iyi gözlemlenmesi, ortamdaki değişkenlerin hesaba katılması şarttır. Davranışların ortaya çıktığı ortam ve değişkenler, davranışın öncesinde, davranış sırasında ve sonrasındaki değerler sayısal olarak ve tekrarlanma sıklığına göre formlara işlenmelidir. Bu formlar, bireyin kat ettiği mesafenin bilinmesi ve bireyin eğitim-öğretim faaliyetleri ile ilişkisi olan diğer unuslar için veri olma niteliği kazanacaktır. Elde edilecek veriler bireydeki streotiplerin veya problemli diğer davranışların ortadan kaldırılması için işe nereden başlanacağının ipuçlarını verecektir.

 

Problem davranışların hangi ortamlarda ve hangi değişkenlere bağlı olarak, en önemlisi hangi sıklıkta ortaya çıktığı, davranışların artması ya da azalmasına neden olan çevresel faktörler, birey tarafından gerçekleştirilen davranışın sonrasındaki veriler bu sayede tespit edilmiş olacaktır. Bireyin mevcut davranış biçimlerini belirlemek için, bireyi uygun süre içerisinde ve detaylı olarak gözlemlemek gerekmektedir. Çünkü birey, problem olarak nitelendirilen bir davranışını belli bazı şartlar altında ve belli zamanlarda ortaya koyuyor olabilir. Böyle bir davranışın sergilendiği zaman ve ortam titiz bir şekilde incelenebilir ve kayıt altına alınabilinirse yanlış değerlendirmeden kaynaklanan zaman ve enerji kaybının önüne geçilmiş olur. Bireyde baş gösteren problemli davranışlar tespit edilirken, doğru ve fonksiyonel biçimde kayıt altına alınmalıdır. Kayıt ve değerlendirme, özel eğitim gereksinimi olan bireyle yapılacak her türlü eğitim- öğretim ve pekiştirme çalışması sırasında sürekli olarak yapılmalıdır. Eğitimin başlamasının ön şartı kayıt ve değerlendirme unsurlarını önemle düzenlemek gereklidir.

 

Bireyin problemli davranışları ile ilgili olan bu kayıtlar, eğitim-öğretim faaliyetlerinin halen devam eden boyutu ile ilgili olduğu kadar, bireyin gelecekteki yaşantıları ile de doğrudan bağlantılıdır:

 

* bireyin hangi eğitimsel süreçlerden geçtiği,

* bu süreçler içinde nasıl yaşantılar ortaya koyduğu

* psikolojik ve eğitsel anlamda hangi gelişimleri ya da gerilemeleri yaşadığı,

* "şimdiye nasıl geldiği..." gibi konular bu kayıtlardan anlaşılacak ve bu kayıtların ışığında yeni planlamalar yapılabilecektir.

 

Bireyin örneğin elini yüzünü yıkama becerisini hangi oranda yaptığı ve/veya yapamadığının tespiti; onunla yapılacak çalışmaların niteliğini, bireyin problemli davranışları hangi biçimde sergilediğini, problemli davranışın hem günlük hem de eğitimsel yaşantılarını ne derece engellediğini, onunla yapılacak çalışmaların biçimini ve yöntemini belirleme de en önemli faktör olacaktır.

 

Kayıt ve değerlendirme ile;

 

1. Bireyle birlikte yapılan çalışmalar sırasında ve çalışma sonrasında bireyin davranışlarında hangi değişikliklerin olduğu,

2. Çalışma sırasında uygulanan metot ve tekniklerin birey için ne oranda etkili olduğu, etkili olmamışsa nedenlerinin neler olduğu,

3. Bir sonraki çalışma aşamasında hangi etkinliklere ve yöntemlere gereksinim duyulduğu,

4. Bireyin, edindiği yeni kazanımlarla hangi düzeye geldiği, bundan sonraki aşamada performansının ne olacağına ilişkin veriler elde edilecektir.

 

Bu veriler doğru ve uygun bir biçimde kayıt altına alınıp, bireyin eğitimi ile ilgilenenler tarafından değerlendirmeye tabi tutularak, eğitimin diğer aşamaları için sağlıklı bir planlama oluşacaktır. Davranışlar kayıt altına alındıktan sonra, bireyin günlük yaşantısı içerisinde en önemli halde bulunan problemli davranışlar tespit edilmeli ve bunlar öncelikler sırasına konulmalıdır. Buna karar verirken bireyin eğitim-öğretim ve diğer yaşantılarının göz önüne alınması ve "engel" olma durumunun muhasebe edilmesi gereklidir. Çünkü asıl sorun, günlük yaşamı ve eğitimsel yaşantıları sekteye uğratan, onları olumsuz kılan problemli davranışlardır. Dolayısıyla hedef bunlar olacaktır.

 

Bireyin, bir bütün olarak davranışlarının değerlendirilmesi sonucunda performansı ortaya çıkacak ve problemli davranışlarının ortadan kaldırılması ya da bir başka davranışa dönüştürülmesi için yapılacak çalışmaların yöntem, metot ve araçlarına karar verilecektir. Bireyin sahip olduğu performans, onun neyi ne kadar öğrenebileceğinin ipuçlarını verecektir. Dolayısı ile çocuğun yeterlilikleri ve sınırlılıkları ortaya çıkarılacak, çalışmalara nereden başlanacağı da tespit edilmiş olacaktır.

 

Özel eğitim gereksinimi olan bir bireyin "kendine özgü" davranış özelliklerinin olması onun problemli davranışlarının da "kendine özgülük" niteliği taşıması sonucunu doğurmaktadır.  Bu anlamda bireyin streotiplerinin ve problemli davranışlarının azaltılması, yok edilmesi ya da o davranışın yerine bir başkasının konulması çalışmalarına başlamadan önce, bireyin fiziksel ve ruhsal açıdan bütün olarak değerlendirilmesi ve buna uygun metot, yöntem ve davranışlar seçilmesi gereklidir.

 

Özel eğitim gereksinimi olan bireyler içerisinde otistik davranış özelliği sergileyen bireyler için, kendilerine has davranış sergilemeleri konusunda bazı noktaları unutmamak gereklidir:

 

* Bireyin otistik özellik göstermeye başladığı andan itibaren çevresiyle olan ilişkileri artık otistik davranış özelliklerinin etkisi ile şekillenecektir.

* Birey artık otistik davranışlar sergileyerek, onları kalıplaştırmaya başlayacaktır.

* Birey doğumundan itibaren belli başlı bazı otistik davranış belirtileri gösterecektir.

* Yukarıda sıraladığımız temel unsurlar bireyin göstereceği bu davranışların niteliğine etki edecek unsurlardır.

* Burada belirleyici olan yine, "bireyin otistik alt yapısı" dediğimiz bireysel gelişim özellikleri ve yeterlilikleri olacaktır.

* Bireyin otistik alt yapısı nedeniyle başta sosyo-duygusal gelişim alanında bir duraklama ve farklılaşma meydana gelecektir.

* Bu duraklama ve farklılaşma bireyin tüm gelişim alanlarına etki edecek ve giderek "kendisi olmaya" başlayacaktır.

 

Bir otistiğin "kendisi olma" sürecinin dinamikleri bundan farklıdır. Bu dinamikleri temel olarak belirleyen noktalar şunlardır:

 

1- İçinde bulunduğu yaşam alanının görsel, işitsel, duygusal ve devinsel zenginliği

2- Aile içi iletişimin niteliği

3- En yakınındaki insan olan annesinin psikolojik durumu

4- Bireyin gelişim özellikleri; zihinsel ve fiziksel yeterlilikleri.

 

Otistik bireyin sosyo-duygusal gelişimi henüz bebeklik döneminde duraklar ya da "normal"den sapar. Ve bireyin "otistik alt yapısının" gerektirdiği biçimde bir yol izlemeye başlar.






Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Eğitim Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Osman Zeki Öner
    Osman Zeki Öner
  • Osmanlı
    Osmanlı
  • Kubat Ötme Bülbül
    Kubat Ötme Bülbül
  • Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
    Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
  • Aytaç Doğan İç Benim İçin
    Aytaç Doğan İç Benim İçin
  • İsmail Tunçbilek Derdin ne
    İsmail Tunçbilek Derdin ne
VİDEO GALERİ
YUKARI