Bugun...
Bizi izleyin:
    • BIST
      0
      BIST
    • DOLAR
      0
      Dolar
    • EURO
      0
      Euro
    • ALTIN
      0
      Altın



Engelli bireylerde problem davranışlar nasıl azaltılır?

Tarih: 06-02-2017 20:49:40 + -


Bireyin 1. 2. ve 3. derecedeki problemli davranışları ya da streotiplerini incelerken; bireyde aynı anda birden fazla problem davranış olup olmadığı gözlemlenmelidir.


Engelli bireylerde problem davranışlar nasıl azaltılır?

Bireyin 1. 2. ve 3. derecedeki problemli davranışları ya da streotiplerini incelerken; bireyde aynı anda birden fazla problem davranış olup olmadığı gözlemlenmelidir. Genelde birden fazla problem davranışa sahip çocuklar, aileleri endişeye düşürmekte ve ailelerin işe nereden baş­layacakları konusunda kararsızlık ve umutsuzluk taşımaları sonucunu doğurmaktadır.

Problem davranışları sınıflandırırken 1. derece problem davranışları eğitim-öğretimi engelleyici, günlük yaşamı bozan, uyumu engelleyen davranışlar olarak nitelendirmek gerekir. Sıklıkla tekrarlanan öfke nöbetleri, vücuduna zarar vermesi, nesneleri kırma-atma-yırtma ve bunun gibi dav­ranışlar 1. derecede problemli davranışlara başlıca örneklerdir. Bu nokta­da aileler, bu davranışların hangisinin ya da hangilerinin çocukta bulun­duğunu tespit etmeli ve yalnızca birinde karar kılmalıdırlar. Problemli davranışların tümüyle birden baş etmeye çalışmak müm­kün ve doğru olmayabilir. Çünkü bunlar özel eğitim gereksinimi olan çocukların “silahlarıdır”, “kaleleridir”. Bu silah ve kalelere bir anda başlatılan bir saldırı çocukta aşırı bir paniğe ve yepyeni problemli davranışların oluşumuna neden olabilir. Bu yüzden aileler bireyin günlük yaşamına en fazla engel teşkil eden, günlük yaşamı ve dolayısı ile eğitim-öğretim yaşantılarını en fazla engelleyen davranışı tespit edip onun azaltılması, yön değiştirmesi ya da yok edilmesi ile işe başlamalıdırlar.

Özel eğitime muhtaç bireylerde, problemli davranışların tanımlanan biçimlerinden birçoğu aynı anda var olabilir. Birey, cinsel uygunsuz dav­ranışlarla birlikte öfke nöbetleri de geçiriyor ya da streotiplerle birlikte korkulara da sahip olabilir.

Eğitimciler ve aileler, bireyin eğitim programının hazırlanması sırasında bu problemli davranışları günlük yaşamda en fazla zorluk­lara neden olan, eğitimsel yaşantıları engelleyen, ailenin sosyal ilişki­lerine zarar veren ve rahatsızlık uyandıran, bireyin kendisine ve çevresindekilere zarar verebileceği davranışları önem sırasına göre tespit etmelidirler. Bireyin aile içindeki ve eğitimsel yaşantılarına en olumsuz etkisi olan davranış belirlenerek, bu davranışın azaltılması ya da yok edilmesine çalışılmalıdır. Böylelikle birey günlük yaşam­daki en önemli problemli davranışından kurtulacak ve eğitimsel ya­şantıların içine daha kolay dahil olacaktır.

Problemli davranışın hangi sıklıkta ortaya çıktığının tespiti, söz ko­nusu davranışın ortadan kaldırılması çalışmaları başlarken elimizdeki en önemli veri olmalıdır. Davranış üzerinde çalışmaya başlamadan önce elde edilecek veriler, bireyin genel eğitim programının temel unsurlarıdır. Bu nedenle, veriler çok sağlıklı ve ayrıştırıcı bir biçimde kayıt altına alın­malıdır.

“Otistik Çocuklar Eğitim Program” nda yer alan ve ek olarak sa­yı, yoğunluk, süre unsurlarının da geliştirildiği aşağıdaki çizelgenin tes­pit, planlama ve bir sonraki aşama için faydalı olacağına inanıyoruz. Ka­yıtlar, formlar, tutanaklar aynı zamanda, uygulanan teknik ve metotların uygunluğunu belirlemeye, benzer ya da farklı metotların uygulanması kararının verilmesine de yardımcı olacaktır.

 

PROBLEM  DAVRANIŞ GÖZLEM FORMU

ÖĞRENCİ :

TARİH :

GÖZLEMCİ:

 

GÖZLEM BAŞLANGIÇ TARİHİ

 

ORTAM

 

DAVRANIŞ ÖNCESİ

 

PROBLEM DAVRANIŞ

 

YOĞUNLUK

 

SÜRE

 

TEKRAR SAYISI

 

TEPKİLER

 

PROBLEM DAVRANIŞ SONRASI

 

düşünceler

 

 

Bu tabloda yer alan kavramlara bakmak gerekirse;

 

Tarih: Problem davranışların gerçekleştiği, gözlemin yapıldığı tarih/tarihler.

Ortam: Problem davranışın gerçekleştiği donanımının ve uyaranlarının kontrollü olarak değiştirilmiş olabileceği çevre. Sınıf, mutfak, yatak odası, alışveriş merkezi, otobüs vb.

Davranış öncesi: Çocuğun problem davranışı sergilemeden önceki psikolojik durumu. Engellenmiş olma, reddedilmiş olma vb.

Tekrar sayısı: Problemli davranışın birey tarafından kaç kez yinelen­diği, niceliği.

Yoğunluk: Problemli davranış ortaya koyulurken, bireyin bunu “na­sıl” yaptığı, ya da tekrarlar arasında davranışın ortaya konulması açısın­dan niteliksel bir fark olup olmadığının belirlenmesi.

Süresi: Problemli davranışın ne kadar zamanda ortaya çıktığının za­man olarak ifadesi/gözleme ait zaman.

Problemli davranış: Bireyin sergilediği problemli davranışın tam olarak ifadesi.

Tepkiler: Bireyin problemli davranışı sergilediği sırada ortamda bu­lunanlardan gelen tepkiler. Bireyin problemli davranışının içinde bulunu­lan yaşam çevresinde neden olduğu tepkitir,

Problemli davranış sonrası: Bireyin problemli davranışı sergileme­sinden sonra öğrenci ve ortamda bulunanların tutumu.

Düşünceler: Kaydı tutanların, problemli davranışın sergilenmesi sü­recinde kayıt altına almayı istedikleri detaylar anlaşılmalıdır.

 

DAVRANIŞLARLA BAŞ ETME YÖNTEM VE TEKNİKLERİ

 

Bireyin sergilediği problemli davranışlar üzerinde çalışmaktan söz ederken; bu problemli, bir başka deyiş ile istenmeyen davranışların yok edilmesi, azaltılması ya da yönünü değiştirerek bir başka davranışa dö­nüştürülmesi kastedilmektedir.

Problemli davranış ele alınırken; bu davranışın. tekrarlanma sayısı, ne yoğunlukta tekrarlandığı, davranışın gerçekleştiği sürenin ne kadar olduğu esas alınır ve problemli davranışın bu açıdan azaltılması hedeflenir.

Özel eğitim gereksinimi olan bireylerin hareket özelliklerini belirle­yen problem davranışları çeşitli metot ve teknikleri kullanarak azaltmak, bu bireylerin davranış değiştirme çalışmalarının omurgasını oluşturur. Bu problem davranışların tespiti yapıldıktan sonra davranışları olabildi­ğince düşük sıklıkta tekrarlamalara dönüştürmek ya da ortadan tamamen kaldırmak; bunu yaparken öncelikler sıralamasına göre belirlenmiş uygun-olumlu davranışlar kazandırmak hedeflenir.

 

Bir davranışın “uygun olmasının” belli ölçüleri vardır:

Davranış “uygun olan zamanlarda ve uygun sayıda” sergi­lenmeli.

Davranış “kabul edilebilir bir sürede” tamamlanmalı.

Davranış “uygun yoğunlukta” sergilenmeli.

Davranış, uygulanması için alınan yönergeden “yeteri kadar zaman sonra başlatılmalıdır.

Bir davranış, kendi karakteristiği nedeni ile “uygun olmayan” biçi­minde değerlendirilebilirse de yukarıdaki dört temel unsur o davranışın “uygunluğunu” belirler.

 

Bu davranışların azaltılmasında -bireye görelik esas olmak kaydıyla- belli teknik ve metotlar vardır. Bunlara kı­saca değinmek uygun olacaktır:

 

 Problemli davranışların azaltılması, yok edilmesi ya da bir başka davranışa dönüştürülmesi ile ilgili olarak yapılacak çalışmalar sı­rasında uygulanabilecek bir çok yöntem vardır. Tüm bu yöntem­ler bireyin gerçekliği göz önüne alınarak ve uygun sürede ger­çekleştirilecek değerlendirmeler sonucunda seçilmeli ve uygu­lanmalıdır.

 

Doğruluğundan ve uygunluğundan kesin olarak emin olunan me­tot ve yöntemlerin uygulanışı sırasında netlik, kararlılık ve tutar­lılık kesinlikle şarttır.

 

Birey, eğitimcisinde bir tutarsızlık gördüğünde bunu mutlaka kullanacaktır. Bu nedenle metot ve yöntemlerin tespiti aşamasın­da aceleci olmak yerine zamana yayılmış ve sabırla sürdürülmüş bir değerlendirme yapmak gereklidir.

 

Uygun olmayan/problemli davranışların azaltılması ve yok edilmesi için uygulanabilecek tekniklerin başlıcaları şunlardır:

 

·         Ayrımlı pekiştirme

·         Görmezlikten Gelme

·         Hoşa Uyaranı Geri Çekme

·         Ceza

Bu teknikler mutlaka bir uzmandan yardım alınarak uygulanmalıdır.






Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Eğitim Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Osman Zeki Öner
    Osman Zeki Öner
  • Osmanlı
    Osmanlı
  • Kubat Ötme Bülbül
    Kubat Ötme Bülbül
  • Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
    Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
  • Aytaç Doğan İç Benim İçin
    Aytaç Doğan İç Benim İçin
  • İsmail Tunçbilek Derdin ne
    İsmail Tunçbilek Derdin ne
VİDEO GALERİ
YUKARI